Geschiedenis Noordman-terrein

Op Haagweg 89 bevindt zich momenteel de houtopslag van Noordman Hout. De houtopslag verhuist dit jaar naar een nieuwbouwlocatie in Oegstgeest. De vrijkomende locatie wordt herbestemd naar woningbouw. Voor deze herontwikkeling is een nieuw bestemmingsplan geschreven, dat op dit moment ter inzage ligt bij de gemeente. In dit bestemmingsplan staat een aardig stuk over de geschiedenis van dit terrein. Hieronder een samenvatting:

Geschiedenis van het plangebied Noordman

Vanaf de middeleeuwen zijn aan weerszijden van de de Rijn steenbakkerijen en kalkovens gevestigd. Na de ontwikkeling van de zaagmolen begin 17e eeuw komen daar in de 17e en 18e eeuw diverse houtzaagmolens bij. Ook langs de Mare vestigt men houthandels en houtzagerijen. De bedrijven worden over de rivier bevoorraad en transporteren hun producten via het water. Over land is de stad bereikbaar over de zuidelijke Rijndijk die onderdeel vormde van de belangrijkste landverbinding met Den Haag. Deze pré-industriële inrichting is zeer typerend voor het gebied. Molens werden regelmatig verplaatst en verbouwd.

De huidige molen dateert uit 1804 en staat op een plek waar ook in de 17e eeuw houtzaagmolens stonden. Het complex is een van de laatste goed herkenbare resten van het nijverheidsverleden van het gebied. Vanaf 1856 tot 1993 is de molen onderdeel van houthandel Noordman. Oorspronkelijk bestond het complex rond de molen uit een aantal houtloodsen, een directeurswoning en een aantal arbeiderswoningen. Van dit complex zijn alleen de molen en een tweetal historische houtloodsen direct naast de molen bewaard gebleven.

Plangebied door de jaren heen
Plangebied en omgeving door de jaren heen

Na 1900 is een geleidelijke bebouwing van de Haagweg op gang gekomen, bestaande uit kleinschalige woningbouw. Met de ontwikkeling van Leiden Zuidwest ontstaat er in de jaren 50 – 60 een grote Wederopbouwwijk achter de oudere lintbebouwing langs de Rijndijk.

Sinds 1856 is houthandel Noordman gevestigd bij stellingmolen d’Heesterboom. Het langgerekte perceel tussen de Rijn en de Haagweg ligt ten westen van het stadscentrum. Na 137 jaar in eigendom te zijn geweest van vijf generaties Noordman, werd de molen in januari 1993 overgedragen aan de “Stichting Houtzaagmolen de Heesterboom”. Tussen 1992 en 1994 onderging de molen groot onderhoud. De zaagmolen is nu een museum.

De houtloods naast de molen is rond 1925 gebouwd en heeft een bebouwd oppervlak van ruim 2.500 m2.

fotos plangebied uit 1980
Foto’s plangebied uit het jaar 1980

Beschrijving van het plangebied

Het grote terrein om de molen werd begin deze eeuw bebouwd met woningen, appartementen, een kantoor en een parkeergarage. Grote wens van de initiatiefnemer was om het uitzicht op het water te verbeteren en de geur van hout te behouden. Rondom de museummolen is openbaar terrein, waarop een wijnhandel en een restaurant zijn gevestigd. Aan de centrumkant zijn vijftien woningen gebouwd: drie blokken van vier, een twee-onder-een-kap woning en een vrijstaande villa.

De Haagwegzijde van deze woningen hebben een houten gevelbekleding, die refereert aan de oude houten loodsen. In de oksel van het Churchillplein, ten westen van de molen, zijn twee appartementengebouwen en een kantoorgebouw op een parkeerkelder gebouwd. De architect stemde het materiaalgebruik van deze gebouwen af op de Churchillbrug en het drukke kruispunt, waardoor de gebouwen een meer zakelijke uitstraling hebben gekregen. Aan de kade van de Rijn is ter plaatse van het plangebied daarnaast ruimte voor drie woonschepen. Deze worden met dit plan wegbestemd.

De nieuwbouw komt in plaats van de houtloods. De architectuur en het materiaalgebruik van de nieuwbouw refereren aan de woningbouw ten noorden en ten zuiden van de locatie en daarmee aan de houtlood(sen). Het perceel heeft een oppervlakte van circa 3.662 m2. Een afbeelding met de huidige situatie van het plangebied staat hieronder:

huidige situatie plangebied 2020

Ontwikkelingen nieuwbouw

De nieuwbouw bestaat uit zeven grondgebonden woningen aan het water en dertien appartementen in een drielaags appartementenblok. Alle woningen worden aangeboden in het (vrije sector) koopsegment. Ten opzichte van de bestaande situatie neemt de Leidse woningvoorraad toe met 20 wooneenheden. De bouwhoogte bedraagt maximaal 10,4 meter (drie bouwlagen). Bij het bepalen van de maximale hoogte is rekening gehouden met de naastgelegen molen ”De Heesterboom”.

Naast woningbouw bevat het plan ook een molenaarshuisje, waar vrijwilligers van de molen terecht kunnen om te vergaderen en voor de opslag van hout. Het ‘molenaarshuisje’ krijgt een maximale nokhoogte van 5 meter en een oppervlakte van circa 70 m2. Voorheen maakte de vrijwilligers van de molen gebruik van het Noordmanterrein voor de opslag van hout en om te vergaderen.

Ligging woningen en inrichting terrein in ontwerpbestemmingsplan
Doorsnede plangebied met maten en hoogtes in ontwerpbestemmingsplan

Ontwerpbestemmingsplan ter inzage t/m 6 mei 2021

Het Ontwerpbestemmingsplan Haagweg-Noordman ligt nog ter inzage t/m donderdag 6 mei 2021. Als u wilt reageren op het Ontwerpbestemmingsplan dan kunt u een zienswijze indienen.

Reacties

reacties